Transparantie en effectiviteit op de kapitaalmarkt PDF Print E-mail
zondag, 18 mei 2008 16:37

Bedrijven worden beïnvloed door drie markten: de markt voor kapitaal, arbeid en producten. Uiteindelijk worden hun acties bepaald door hoe ze door klanten, investeerders en werknemer worden afgerekend op hun acties. Vaak wordt met de vinger naar de kapitaal markt gewezen. Het zou bij bedrijven alleen maar draaien om het genereren van zoveel mogelijk winst voor de aandeelhouders. Topmensen motiveren beslissingen ook vaak vanuit de beurskeurs of een relatief lage winstmarge vergeleken bij concurrenten. Dat roept de vraag op of investeerders zulke verschrikkelijke mensen zijn, die ten koste van alles kun kapitaal willen vergroten?

Het bizarre aan deze vraag is natuurlijk dat wij allemaal tot die investeerders behoren. Ons spaargeld en onze pensioenen zijn bij elkaar een groot deel van het kapitaal wat rond gaat in de wereld. Een uitzending van Zembla vorig jaar liet zien dat we dat over het algemeen niet door hebben. Zembla liet zien dat spaargeld van goede doelen soms was belegd in bedrijven waar ze in hun dagelijks werk tegen ageerden. Ook werd aangetoond dat banken niet goed in staat bleken om te laten zien waar gelden waren geïnvesteerd. Er is dus een groot gebrek aan transparantie. Uit de wetenschap weten we inmiddels wel dat we ons over het algemeen focussen op de zaken die wel transparant zijn en dat zijn nou juist vaak de financiële criteria zoals prijs, rente en rendement. 

Natuurlijk hebben de recente ontwikkelingen rondom maatschappelijke verantwoordelijkheid en duurzaamheid ook hun impact gehad op de kapitaalmarkt. Alleen al in de VS is er meer dan 2000 miljard dollar belegd in zogenaamde sociale of duurzame fondsen (1). Er bestaan duurzaamheidindexen zoals de Dow Jones Sustainability Index. En aan de consumenten zijde ontstaan er inmiddels banken die zich onderscheiden op een verantwoordelijke investeringsstrategie, zoals ASN en Triodos. Toch valt hier ook nog voldoende op af te dingen. Het blijkt dat portfolio’s van duurzame fondsen maar minimaal verschillen van normale fondsen (1), criteria voor duurzaamheids indexen ook minimaal zijn en dat impact van dergelijke op het milieu zoals te verwachten maar minimaal verschilt van andere fondsen (2).

Er valt dus nog een enorme slag te maken op het gebied van transparantie van de kapitaalmarkt en de effectiviteit van duurzame investeringsfondsen. Dat pleit in mijn ogen voor een aantal zaken:
o Vergroten van de transparantie door het ontwikkelen van betere indicatoren voor duurzaamheid, die een aantoonbare betere presentatie hebben op het gebied van duurzaamheid dan andere fondsen
o Het bieden van alternatieven aan consumenten en investeerders in de vorm van beleggingsproducten, spaarrekeningen en dergelijke
o Aanpassingen aan het bedrijfsrecht en Corporate Governance codes zodat lange termijn belangen een grotere rol spelen op de kapitaalmarkt. Een interessante ontwikkeling in dit kader is de actie van DSM om aandeelhouders die langer blijven een bonus te geven op hun dividend.

Literatuur
(1) Fowler, S.J., Hope, C. (2007). A Critical Review of Sustainable Business Indices and their Impact, Journal of Business Ethics (2007) 76:243–252

(2) Koellner, T., Suh, S., Weber, O., Moser, C.,  Scholz, R.W., (2007).Do conventional and sustainability investment funds differ in their environmental impacts? – A comparison by means of Input-Output Life Cycle Assessment, application for the Journal of Industrial Ecology